Przykład analizy przepływów pieniężnych - IronMount vs. BronzeMetal. Wróćmy do wcześniejszego przykładu analizy przepływów pieniężnych, od którego zaczęliśmy - IronMount Corp i BronzeMetal Corp miały identyczne pozycje gotówkowe na początku i na końcu 2007 roku. Każda firma zgłosiła również dochód netto w wysokości Wskazane wartości jednostka wyeliminowała z rachunku przepływów pieniężnych sporządzanego metodą pośrednią. Korekta z tytułu różnic kursowych wyniosła: - 437,60 + 248,20 = - 189,40 zł (korekta in minus). Kwota ta pojawi się z dodatnim znakiem jako bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych. Oceny dokonuje się na podstawie rachunku przepływów pieniężnych, statycznym – ocena płynności finansowej w krótkoterminowej perspektywie, najczęściej do dnia bilansowego. W analizie brane są pod uwagę podstawowe sprawozdania finansowe – rachunek zysków i strat oraz bilans. Wskaźniki płynności finansowej Gos W., Rachunek przepływów pieniężnych w świetle Krajowego Standardu Rachunkowości, Difin, Warszawa 2004. Gos W., Rachunek przepływów pieniężnych, Difin, Warszawa 2011. Grzelak K., Karmańska A., Analiza sprawozdania z przepływów pieniężnych, "Vademecum Przedsiębiorcy i Podatnika" nr 4 z kwietnia 1996 roku. W dodatkowych informacjach i objaśnieniach ujawnieniu podlegają informacje o aktywach i pasywach, zobowiązaniach pozabilansowych, elementach rachunku zysków i strat, zestawienia zmian w kapitale własnym oraz rachunku przepływów pieniężnych, a także informacje o zarządzaniu ryzykiem związanym z prowadzoną przez bank działalnością Aby sytuacja finansowa firmy była dobra nie wystarczy, że wypracuje ona zyski. Dopóki bowiem klient nie zapłaci nam za zakupiony towar, wyliczone w rachunku zysków i strat dochody są tylko pieniędzmi na papierze. Do całościowego obrazu sytuacji finansowej przedsiębiorstwa(obok bilansu i RZiS) potrzebne jest sporządzenie rachunku przepływów środków pieniężnych (cash flow Cash flow, czyli rachunek przepływów pieniężnych to element sprawozdania finansowego. Dzięki niemu możliwe jest dokonanie szybkiej oceny kondycji przedsiębiorstwa. Sprawdziliśmy, jak dokładnie wygląda oraz jak należy interpretować cash flow! Rachunek przepływów pieniężnych (cash flow) to jeden z elementów sprawozdania finansowego. Ogłasza się uchwałę nr 16/2017 Komitetu Standardów Rachunkowości z dnia 12 września 2017 r. w sprawie przyjęcia aktualizacji Krajowego Standardu Rachunkowości nr 1 Rachunek przepływów pieniężnych, stanowiącą załącznik do komunikatu. Załącznik do komunikatu Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 27 października 2017 r. (poz. 216 samej umowy. Jednostka sporządza rachunek przepływów pieniężnych metodą pośrednią. O zmianę stanu należności w wysokości 6000 zł należy skorygować przepływy środków pieniężnych, prezentując ją w przepływach inwestycyjnych w pozycji „Wydatki na aktywa finansowe w jednostkach powiązanych". Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). 4uzS38. Na walnych zgromadzeniach każdorazowo zatwierdzane jest sprawozdanie finansowe. Spółdzielnie, dla których badanie przez biegłego rewidenta jest obowiązkowe, sporządzają również rachunek przepływów pieniężnych (dalej: rpp), najczęściej za pomocą metody pośredniej. Coraz częściej dane zawarte w rpp są przedmiotem zainteresowania członków, które objawiają się prostym, ale zasadnym pytaniem: „dlaczego, kwota nadwyżki bilansowej nie jest zgodna z kwotą przepływów pieniężnych? Skoro spółdzielnia osiągnęła zysk, to dlaczego o tę kwotę nie zwiększył się stan środków pieniężnych?” Poniższe opracowanie przybliży Państwu to zagadnienie. Wymogi sporządzania rachunku przepływów pieniężnych Rozpoczynając analizę rachunku przepływów pieniężnych, warto poznać podstawy prawne, budowę oraz zasady jego sporządzania. Wytyczne w zakresie wymogów sporządzania rpp określono w art. 48b ustawy o rachunkowości, gdzie zdefiniowano działalność operacyjną, inwestycyjną i finansową oraz w załączniku nr 1 do ustawy, gdzie umieszczono wzór rpp. Uzupełnieniem przepisów ustawy o rachunkowości jest Krajowy Standard Rachunkowości (KSR) nr 1 „Rachunek przepływów pieniężnych”, który w praktyce jest przewodnikiem po tej części sprawozdania finansowego. Uwaga! Rpp w sposób pełny obrazuje rzeczywiste przepływy pieniężne w spółdzielni – i w tym zakresie dopełnia obraz sytuacji finansowej, który wynika z bilansu oraz rachunku zysków i strat. W cytowanej ustawie w art. 48b ust. 3 zdefiniowano, co składa się na poszczególne grupy rachunku przepływów pieniężnych, a mianowicie:POLECAMY Działalność operacyjna – podstawowy rodzaj działalności jednostki oraz inne rodzaje działalności, niezaliczone do działalności inwestycyjnej (lokacyjnej) lub finansowej. Działalność ta związana jest z ogółem operacji wynikających z podstawowej (statutowej) działalności spółdzielni. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej są z punktu widzenia wartości informacyjnej najważniejszą pozycją całego rachunku przepływów pieniężnych. Działalność inwestycyjna (lokacyjna) – nabywanie lub zbywanie składników aktywów trwałych i krótkoterminowych aktywów finansowych oraz wszystkie z nimi związane pieniężne koszty oraz korzyści. Czytając przepływy z działalności inwestycyjnej, otrzymujemy przede wszystkim informację, jakiej wielkości inwestycje i nowe zakupy spółdzielnia poczyniła oraz czy dokonuje sprzedaży posiadanego majątku. Działalność finansowa – pozyskiwanie lub utrata źródeł finansowania (zmiany w rozmiarach i relacjach kapitału własnego i obcego w jednostce) oraz wszystkie z nimi związane pieniężne koszty i korzyści. Ostatnia część rachunku przepływów pieniężnych pokazuje, w jaki sposób finansowana jest działalność spółdzielni (np. czy zaciągnięto kredyt lub inne zewnętrzne finansowanie, wysokość kosztów obsługi długu – odsetki). Przepływy pieniężne w spółdzielni Analizując rpp, można dokonać oceny źródeł pochodzenia środków pieniężnych, zbadać relacje pomiędzy nadwyżką bilansową, która jest wartością memoriałową (por. art. 6 ust. 1 a gotówką, oraz zapoznać się z kierunkami i kwotami wydatkowania środków pieniężnych. Przy analizie należy uwzględnić specyfikę działalności spółdzielni mieszkaniowych, tj. w zakresie działalności podstawowej – gospodarki zasobami mieszkaniowymi – działalność ta jest bezwynikowa, członkowie w ramach opłaty eksploatacyjnej pokrywają koszty. Stąd też o żadnym zysku w tej działalności nie może być mowy. Rpp w sposób pełny obrazuje rzeczywiste przepływy pieniężne w spółdzielni – i w tym zakresie dopełnia obraz sytuacji finansowej, który wynika z bilansu oraz rachunku zysków i strat. Ocenianie działalności spółdzielni tylko przez kategorię zysku netto należy traktować z ostrożnością, gdyż osiągnięty zysk nie jest tożsamy z uzyskaniem odpowiadającemu mu ekwiwalentowi środków pieniężnych. Równocześnie, stawianie ocen tylko na podstawie rpp, może także doprowadzić do mylnych wniosków. Metody sporządzania RPP Zdecydowana większość spółdzielni sporządza rpp metodą pośrednią, gdzie za punkt wyjścia w ustaleniu przepływów z działalności operacyjnej przyjmuje się zysk netto z rachunku zysków i strat, po czym koryguje tę kwotę o pozycje niezwiązane z działalnością operacyjną, jak i o kwoty niepowodujące zmian w stanie środków pieniężnych (np. amortyzacja). Natomiast przepływy z działalności inwestycyjnej i finansowej, niezależnie od wybranej metody sporządzania rpp, mają ten sam układ – dane wykazywać się powinno metodą bezpośrednią. Dzięki metodzie pośredniej łatwiej zobrazować zmiany w takich pozycjach, jak: należności czy zobowiązania krótkoterminowe, dzięki temu można szybko przeanalizować, jaki jest trend zmiany zadłużenia w opłatach za lokale mieszkalne bądź terminowość regulowania swoich zobowiązań przez spółdzielnię. Ocena sytuacji finansowej Jak już wspomniano powyżej, do oceny sytuacji finansowej posługiwanie się kategorią ekonomiczną, jaką jest zysk wykazywany w rachunku zysków i strat, obarczone jest ryzykiem. Jest to bowiem wartość księgowa ustalona zgodnie z zasadą memoriału, która nie zawsze musi odzwierciedlać przepływ środków pieniężnych. Upraszczając sprawę, można powiedzieć, że w spółdzielniach prawidłowo zarządzanych oraz utrzymujących płynność na odpowiednim poziomie: Kwota przychodów wykazanych w rachunku zysków i strat nie znajdzie pokrycia w zrealizowanych środkach pieniężnych, co jest głównie spowodowane powstawaniem zaległości w opłatach za lokale. To natomiast rodzi wzrost należności z tytułu dostaw i usług. Stąd też wzrost należności wykazuje się w rachunku przepływów pieniężnych ze znakiem minus – tym samym koryguje się wynik księgowy o niezrealizowane kasowo przychody. Koszty działalności spółdzielni zostały opłacone (koszt = wydatek). Kwota zobowiązań z tytułu dostaw i usług wykazana w bilansie oznacza wówczas nieopłaconą na dzień bilansowy kwotę kosztów roku bieżącego. W większości przypadków zobowiązania te zostają spłacone w styczniu roku następnego. Zmniejszenie stanu zobowiązań wiązać będzie się natomiast ze zmniejszeniem stanu środków pieniężnych. Wskaźniki finansowe Na marginesie powyższych rozważań związanych z przychodami/kosztami i ich wpływem na stan środków pieniężnych, a w konsekwencji na ocenę sytuacji jednostki, wspomnieć należy, że z uwagi na specyfikę działalności spółdzielni dokonywanie oceny ich stanu finansowego, tylko na podstawie zysku netto i wskaźników wyliczanych na podstawie tej wartości, jest obarczone wysokim ryzykiem. Jak już wspomniano, zysk netto jest tylko wartością księgową. Do tego zastrzeżenia dodać należy kolejne: podstawowym celem działalności spółdzielni jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków i ich rodzin, a nie wypracowywanie zysku (co dotyczy GZM-u). W raportach z badania ksiąg rachunkowych biegli rewidenci operują często takimi wskaźnikami, jak na przykład rentowność netto, liczona jako zysk netto / przychody ze sprzedaży. Przy interpretacji takich wskaźników pamiętać należy o powyższym zastrzeżeniu oraz o tym, że wykazywany w rachunku zysków i strat zysk netto dotyczy tylko działalności niezwiązanej z GZM (nadwyżka/niedobór na GZM traktowana jest jako rozliczenia międzyokresowe). Ponadto, w przychodach ze sprzedaży ujęte są wszystkie przychody, niezależnie od źródeł pochodzenia, natomiast sam zysk, jak wspomniano, dotyczy tylko wycinka działalności. Oprócz wskazanych wyżej, na przykład operacji gospodarczych powodujących zmianę stanu środków pieniężnych w spółdzielniach mogą wystąpić zdarzenia, które nie powodują takiej zmiany. Na przykład: przeksięgowanie środków trwałych w budowie (nakłady) na stan środków trwałych, związane z zakończeniem procesu inwestycyjnego i rozpoczęciem użytkowania środka trwałego, odprowadzenie gotówki z kasy na rachunek bankowy, przekazanie nadwyżki bilansowej na fundusz remontowy. Ustalanie nadwyżki bilansowej W tym miejscu wspomnieć należy, że przy ustalaniu nadwyżki bilansowej spółdzielnie powinny kierować się nadrzędnymi zasadami rachunkowości, w tym zasadą ostrożności (art. 7 ust. 1 ustawy o rachunkowości). Oznacza to, że w wyniku finansowym należy uwzględnić wyłącznie niewątpliwe przychody i koszty oraz zmniejszenia wartości użytkowej lub handlowej składników aktywów. Kwestia ta ma niebagatelne znaczenie dla prawidłowości gospodarki finansowej spółdzielni, a w szczególności jej gospodarki remontowej. W przypadku zawyżenia wyniku finansowego, na przykład poprzez nieutworzenie odpisów aktualizujących należności, których odzyskanie jest co najmniej wątpliwe, walne zgromadzenie spółdzielni przeznacza na fundusz remontowy środki, które nie mają odzwierciedlenia w środkach pieniężnych. W przyszłości może się więc okazać, że na koncie funduszu remontowego są tylko „wirtualne” pieniądze. Odroczony podatek Zanim przejdziemy do przedst... Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów Co zyskasz, kupując prenumeratę? 12 wydań czasopisma "Mieszkanie i Wspólnota" Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online Pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej ...i wiele więcej! Sprawdź Cash flow – definicja Sprawozdanie finansowe składa się z kilku elementów. Oprócz bilansu i rachunku zysków i strat obejmuje ono także rachunek przepływów pieniężnych. Cash flow to element sprawozdania finansowego istniejącego przedsiębiorstwa lub analizy finansowej biznesplanu. Ukazuje źródła finansowania środków finansowych i ich wykorzystanie. Nadwyżka powstała między nimi w wyniku działalności to Cash flow. Dokument pozwala na ustalenie, jaką gotówką dysponuje przedsiębiorstwo, z jakich źródeł ona pochodzi i jak zostały zagospodarowane te finanse. Jest uzupełnieniem pozostałych zestawień. Sposób jego sporządzenia określają przepisy. W przeciwieństwie do bilansu i rachunku zysku i strat uwzględnia wyłącznie faktycznie zaistniałe przepływy pieniężne. Nie obejmuje wartości szacunkowych, dlatego wskaźniki cash flow są dokładniejsze od innych sposobów wykorzystywanych w ocenie potencjału firmy. Trzy segmenty rachunku przepływów środków pieniężnych Na rachunek przepływów środków finansowych składają się trzy segmenty. Pierwszym z nich są przepływy pieniężne z działalności operacyjnej firmy. Podlegają tu wszelkie środki pieniężne generowane w wyniku podstawowej działalności przedsiębiorstwa lub statutowej działalności. W praktyce stanowią one zazwyczaj około 90% wszystkich środków. Kolejnym segmentem są przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej. Są to środki generowane lub wydatkowane na inwestycje, które są niezbędne do prawidłowego działania przedsiębiorstwa. Może to być zakup środków trwałych. Trzecim segmentem są przepływy pieniężne netto z działalności finansowej. Zalicza się do nich wszelkiego rodzaju kredyty, obligacje, akcje, wypłatę dywidend, skup własnych akcji, spłatę kredytów, odsetek. Te trzy rodzaje przepływów razem tworzą rachunek przepływów pieniężnych w ujęciu gotówkowym. Znaczenie rachunku przepływów pieniężnych Dane wykazane w rachunku przepływów pieniężnych są coraz częściej wykorzystywane ze względu na dużą użyteczność. W przeciwieństwie do innych elementów sprawozdania finansowego, rachunek przepływów nie zawiera pozycji niepieniężnych, i dlatego ukazuje płynność finansową firmy. Przedsiębiorstwo może przedstawiać zysk netto w wysokich kwotach, natomiast przepływy pieniężne mogą się gwałtownie zmniejszać. W efekcie kwota przepływów z całej działalności może być ujemna, a sytuacja finansowa firmy może się znacznie pogorszyć. Warto mieć na uwadze, że nie są to zapisy księgowe, lecz rzeczywiste. Opóźnione terminy płatności i inne okoliczności powodują, że pozycja wykazana zostaje w księgach, zwiększając zyski, a faktycznie tych środków firma nie posiada i być może nigdy nie odzyska. Przed utratą płynności finansowej, a nawet bankructwem, może uratować firmę odpowiednio wcześnie przeprowadzona analiza rachunku przepływów pieniężnych. Cash flow jest przydatny przy analizie wypłacalności przedsiębiorstwa. Wykorzystują go potencjalni kredytodawcy przed podjęciem decyzji o udzieleniu zobowiązania, kontrahenci do oceny ryzyka oraz inwestorzy do oszacowania kondycji firmy i jej możliwości generowania zysków w przyszłości. Znaczenie cash flow – przykład Przedsiębiorstwo wykazuje dodatnie salda pomimo ujemnego rachunku przepływów pieniężnych. Dodatnie salda są wynikiem sprzedaży majątku trwałego i zaciągniętych kredytów. Tymczasem działalność podstawowa nie prowadzi do uzyskania zysków. Dla potencjalnych inwestorów, kredytodawców czy kontrahentów firma mogłaby wyglądać korzystnie, gdy w rzeczywistości ma ogromne kłopoty. Innym przykładem jest firma, która jest stabilna, rozwija się i aktywnie inwestuje. Jest w stanie spłacać swoje zobowiązania z zysków wypracowanych działalnością operacyjną. Jej cash flow wykaże dodatnie saldo przepływów. Metody sporządzania rachunku przepływów pieniężnych Do sporządzenia cash flow stosowane są dwa sposoby. Są to metody: bezpośrednia i pośrednia. Są one równoważne i dają porównywalne wyniki. Metoda bezpośrednia polega na zestawieniu poszczególnych grup wpływów wydatków. W ten sposób uzyskuje się informacje o zdarzeniach występujących w firmie. Wykazuje się tu wpływy ze sprzedaży, wypływy z tytułu dostaw i usług, wypływy z tytułu wynagrodzeń oraz podatków i opłat. Metoda pośrednia za pozycję wyjściową przyjmuje zysk netto lub zysk z działalności operacyjnej, od którego uwzględniane są korekty kosztów, niemających charakteru pieniężnego, lecz mogących mieć wpływ na wynik finansowy. Daje to przejrzysty obraz kondycji firmy i pokazuje związek pomiędzy rachunkiem wyników, a przepływami pieniężnymi. Rozkłada wynik na elementy i wskazuje transakcje, które mają na niego wpływ, lecz nie mają charakteru pieniężnego. Rachunek przepływów pieniężnych to wraz z bilansem i rachunkiem wyników podstawa do oceny kondycji firmy. Pokazuje rzeczywiste przepływy środków dostarczając informacji o płynności finansowej firmy i jej wypłacalności. Umowa darowizny została uregulowana w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (art. 888–902). Zgodnie z tymi przepisami poprzez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Oczywiście osoba obdarowywana musi na to wyrazić zgodę, chociażby w sposób domniemany, gdyż ma prawo darowizny nie przyjąć. W zasadzie oświadczenie darczyńcy powinno zostać złożone w formie aktu notarialnego, ale umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, gdy przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Należy jednak pamiętać, że w przypadku, gdy przepisy prawa cywilnego wymagają szczególnej formy oświadczenia woli stron, jak np. formy aktu notarialnego do przeniesienia własności nieruchomości, wówczas umowa darowizny dla swej ważności musi zostać także zawarta w wymaganej formie. W przypadku gdy darczyńca albo obdarowany prowadzą księgi rachunkowe, każde świadczenie zmniejszające bądź zwiększające wartość ich majątku na skutek przekazania lub otrzymania przedmiotu darowizny wymaga zaksięgowania. Ponieważ, co do zasady, świadczeniu darczyńcy w postaci przekazanych składników majątkowych nie towarzyszy ekwiwalentne świadczenie ze strony obdarowanego, przekazanie przedmiotu darowizny stanowi dla darczyńcy koszt, natomiast dla obdarowanego jest przychodem. W tym miejscu należy podkreślić kwestię braku ekwiwalentności świadczenia ze strony obdarowanego, gdyż celu darowizny można dopatrywać się także w innego rodzaju umowach, gdy jedna ze stron umowy zamierza wzbogacić drugą kosztem swego majątku, uzyskując jedynie częściową odpłatność lub inne świadczenie o znacznie niższej wartości, jak np. przy sprzedaży za cenę odbiegającą znacznie in minus od wartości rynkowej. Dlatego jedynie pełna odpłatność lub równowartość świadczenia drugiej strony, np. przy zamianie, eliminują element darowizny z zawieranych umów. Ewidencja i opodatkowanie darowizn u darczyńcy Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 32 lit. h ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - dalej koszty związane z nieodpłatnym przekazaniem aktywów, w tym w formie darowizny, jako związane pośrednio z działalnością operacyjną jednostki zaliczane są do pozostałych kosztów operacyjnych. Oznacza to, że w księgach rachunkowych darczyńcy zmniejszenie aktywów przekazanych w formie darowizny należy drugostronnie ująć w ciężar konta 768 Pozostałe koszty operacyjne. Może się również zdarzyć, że wartość przekazywanej darowizny zostanie pokryta z zysku netto w ramach jego podziału. Decyzja taka jest zarezerwowana dla organu uprawnionego do decydowania o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego oraz o podziale zysku lub pokryciu straty. W takim przypadku wartość przekazanej darowizny obciąży drugostronnie konto 820 Rozliczenie wyniku finansowego. Ponieważ ewidencjonowanie darowizn w księgach rachunkowych darczyńcy musi uwzględniać aspekt podatkowy, dlatego omówienie zasad ewidencji zostanie poprzedzone analizą odnośnych przepisów ustaw o podatku od towarów i usług oraz o podatku dochodowym od osób prawnych lub osób fizycznych, w zależności od statusu podatkowego darczyńcy. Darowizny a podatek dochodowy Zasadniczo darowizn oraz ofiar wszelkiego rodzaju nie uznaje się za koszty uzyskania przychodów, co wynika wprost z art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - dalej - oraz art. 23 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - dalej Przepisy te przewidują jednak pewne wyjątki, a mianowicie dla darowizn dokonywanych między spółkami tworzącymi podatkową grupę kapitałową, a także dla wpłat na rzecz Polskiej Organizacji Turystycznej, co dotyczy podatników CIT. Ponadto kosztem uzyskania przychodów są także koszty wytworzenia lub cena nabycia produktów spożywczych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - dalej przekazanych na rzecz organizacji pożytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie - dalej z przeznaczeniem wyłącznie na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez tę organizację. W tym przypadku chodzi o produkty spożywcze, z wyjątkiem napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2% oraz napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5%. Jak z tego wynika, księgowanie przekazanych darowizn w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych powinno uwzględniać podział analityczny tego konta na pozostałe koszty operacyjne stanowiące lub niestanowiące kosztów uzyskania przychodów. Drugą przesłanką dla sposobu ewidencjonowania darowizn w księgach rachunkowych darczyńców są przepisy ustaw podatkowych, umożliwiające w pewnych granicach i pod pewnymi warunkami odliczenie darowizn od dochodu stanowiącego podstawę obliczenia podatku. Kwestię odliczania od dochodu darowizn na rzecz organizacji pożytku publicznego regulują przepisy art. 18 ust. 1 pkt 1 oraz art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. a Należy jednak pamiętać, że odliczenia darowizn nie stosuje się w przypadku, gdy podatnik zaliczył wartość przekazanej darowizny do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 14 lub art. 23 ust. 1 pkt 11 Warunkiem skorzystania z prawa do odliczenia darowizn jest spełnienie określonych warunków, darowizna musi być przekazana na cele: organizacjom określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego; kultu religijnego; osób fizycznych; osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, prowadzących działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5%, oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali, lub handlu tymi wyrobami. Przekazanie darowizn musi zostać udokumentowane dowodem wpłaty na rachunek płatniczy obdarowanego lub jego rachunek w banku, inny niż rachunek płatniczy, a w przypadku darowizn innych niż pieniężne – dokumentem, z którego wynika wartość darowizny, oraz oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu (art. 26 ust. 7 pkt 2 i art. 18 ust. 1c Darowizna w księgach darczyńcy a podatek od towarów i usług Co do zasady podatnik ma prawo odliczyć VAT naliczony od wydatków, które związane są z wykonywaniem czynności opodatkowanych. Jeżeli zatem przedmiot późniejszej darowizny został zakupiony w celach handlowych, to podatnik VAT przy jego zakupie miał prawo do odliczenia podatku naliczonego według zasad ogólnych. Jeżeli jednak towary te ostatecznie zostały przekazane w darowiźnie (a nie sprzedane), zastosowanie znajduje znowelizowany od 1 kwietnia 2013 r. art. 7 ust. 2 stanowiący, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 czyli dostawę odpłatną, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności: przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, wszelkie inne darowizny Przykłady ewidencji księgowej przekazywanych darowizn Przykład Darowizna środków pieniężnych Spółka X z przekazała w darowiźnie Fundacji Z, mającej status organizacji pożytku publicznego, zł na cele statutowe, pozwalające na odliczenie powyższej kwoty od dochodu do opodatkowania w wysokości nieprzekraczającej 10% dochodu spółki. Dekretacja: Wn konto 768 Pozostałe koszty operacyjne (w analityce: koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów, podlegające odliczeniu od dochodu zgodnie z limitem) - zł Ma konto 131 Bieżące rachunki bankowe - zł. Komentarz: Sytuacja jest prosta. Nie wchodzi w rachubę podatek od towarów i usług. Brak jest problemów z ustaleniem wartości darowizny. Jest nią kwota podarowanych pieniędzy. Dla udokumentowania darowizny istotna jest wpłata na rachunek bankowy fundacji z zaznaczeniem celu, na który zostały przekazane pieniądze. Ewidencja darowizn u obdarowanego Sposób ewidencji księgowej otrzymanego w darowiźnie składnika aktywów uzależniony jest od tego, czy otrzymany składnik zaliczony zostanie przez obdarowanego do aktywów obrotowych, np. materiałów lub towarów, czy będzie stanowić środek trwały. Otrzymanie w darowiźnie materiałów lub towarów ewidencjonowane jest jako zwiększenie ich wartości na właściwym koncie tych aktywów, a ich równowartość zwiększa pozostałe przychody operacyjne w myśl art. 3 ust. 1 pkt 32 lit. h Składniki majątku otrzymane w formie darowizny wprowadza się do ksiąg rachunkowych w wartości początkowej ustalonej na poziomie ceny sprzedaży takiego samego lub podobnego przedmiotu, czyli na poziomie cen rynkowych (w wartości godziwej). Jak wynika bowiem z art. 28 ust. 2 jeżeli nie jest możliwe ustalenie ceny nabycia składnika aktywów, a w szczególności przyjętego nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny, jego wyceny dokonuje się według ceny sprzedaży takiego samego lub podobnego przedmiotu. Najczęściej jednak w umowie darowizny ustala się wartość rynkową przekazanego w darowiźnie przedmiotu, która to wartość może być podstawą do ujęcia aktywu w księgach rachunkowych jednostki obdarowanej. Ewidencja księgowa otrzymanych darowizn Przykład Otrzymanie darowizny towarów (materiałów, produktów) Spółka z X otrzymała od spółki Y w darowiźnie towary o wartości zł. Wartość towarów strony ustaliły na podstawie cen rynkowych i zapisały w umowie. Dekretacja: Wn konto 331 Towary - zł Ma konto 763 Pozostałe przychody operacyjne - zł. (...) Otrzymaliśmy dotację unijną w związku z realizacją umowy o dofinansowanie w ramach działania „ Stymulowanie działalności B+R przedsiębiorstw oraz wsparcie w zakresie wzornictwa przemysłowego na zakup środków trwałych oraz różne koszty”. Jak ująć w rachunku przepływów pieniężnych otrzymane środki, które wpłynęły na wydzielony rachunek bankowy? Zgodnie z art. 48b ust. 3 ustawy o rachunkowości w rachunku przepływów pieniężnych należy uwzględnić wszystkie wpływy i wydatki z działalności operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej jednostki, z wyjątkiem wpływów i wydatków będących rezultatem zakupu lub sprzedaży środków pieniężnych. Ustawa o rachunkowości definiuje także działalność operacyjną jako podstawowy rodzaj działalności jednostki oraz inne rodzaje działalności, niezaliczone do działalności inwestycyjnej (lokacyjnej) lub finansowej. Przez działalność inwestycyjną (lokacyjną) rozumie się nabywanie lub zbywanie składników aktywów trwałych i krótkoterminowych aktywów finansowych oraz wszystkie z nimi związane pieniężne koszty i korzyści. Działalność finansową wiąże się z pozyskiwaniem lub utratą źródeł finansowania (zmiany w rozmiarach i relacjach kapitału własnego i obcego w jednostce) oraz wszystkie z nimi związane pieniężne koszty i korzyści. Zgodnie z pkt Krajowego Standardu Rachunkowości nr 1 otrzymane dotacje, bez względu na ich cel, są bezzwrotnym pozyskaniem obcego źródła finansowania. Wpływy z tytułu dotacji ujmuje się w rachunku przepływów pieniężnych jako przepływy z działalności operacyjnej, jeżeli dotacje te służą podstawowej działalności operacyjnej podmiotu (dopłaty, subwencje, dopłaty do cen, w tym także ze środków pomocowych, z Funduszu Pracy, dotacje Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla uczelni). W pozostałych przypadkach wpływy z tytułu dotacji wykazuje się jako przepływy z działalności finansowej. Wykorzystanie przyznanych dotacji wykazuje się w rachunku przepływów pieniężnych jako wydatek zaliczany do odpowiedniego rodzaju działalności (operacyjnej lub inwestycyjnej), zgodnie z przeznaczeniem dotacji. Otrzymane dotacje należy wykazać zgodnie z przeznaczeniem dotacji w różnych pozycjach rachunku przepływów pieniężnych. Przykładowe pozycje zostały wskazane w tabeli. Otrzymana przez państwa firmę dotacja na zakup środka trwałego stanowi zewnętrzne źródło finansowania. Będzie wykazana w rachunku przepływów pieniężnych w działalności finansowej w pozycji Inne wpływy finansowe. RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH SPORZĄDZONY NA DZIEŃ ........ r. (metoda pośrednia) Wyszczególnienie Bieżący rok obrotowy A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej I. Zysk (strata) netto - 6 000 II. Korekty razem - 21 600 1. Amortyzacja 12 000 7. Zmiana stanu należności - 27 600 9. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych –6 000 III. Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (I+/–II) - 27 600 B. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej I. Wpływy II. Wydatki 120 000 1. Nabycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych 120 000 III. Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (I–II) - 120 000 C. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej I. Wpływy 60 000 4. Inne wpływy finansowe 60 000 II. Wydatki III. Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (I–II) 60 000 D. Przepływy pieniężne netto, razem ( - 87 600 E. Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych, w tym: - 87 600 – zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych F. Środki pieniężne na początek okresu 100 000 G. Środki pieniężne na koniec okresu (F+/–D), w tym: 12 400 – o ograniczonej możliwości dysponowania Tabela. Wybrane pozycje rachunku przepływów pieniężnych Rodzaj przepływów pieniężnych Pozycja rachunku przepływów pieniężnych Wyszczególnienie rodzajów przepływów Działalność operacyjna 9. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych Rozliczenia międzyokresowe przychodów wykazuje się: wzrost stanu - ze znakiem plus, zmniejszenie zaś - ze znakiem minus. Nie wykazuje się zmian stanu rozliczeń ujętych drugostronnie na kontach aktywów lub zobowiązań, a w szczególności zmiany stanu ujemnej wartości firmy w roku jej powstania, wartości darowizn niepieniężnych otrzymanych w postaci składników aktywów trwałych a także dotacji - w roku ich otrzymania. Działalność operacyjna 10. Inne korekty Wykazuje się tu dotacje w roku ich otrzymania, jeżeli zostały w całości, z pominięciem rozliczeń międzyokresowych przychodów, odniesione na wynik finansowy bieżącego okresu (minus). Działalność finansowa 4. Inne wpływy finansowe Wykazuje się tu dotyczące działalności finansowej wpływy, nieujęte w pozycjach 1-3, jak np. wpływy z otrzymanych dotacji. Firma otrzymała dotację na zakup środka trwałego na kwotę 60 000 zł. Dotacja wpłynęła na rachunek bankowy firmy. Firma w maju zakupiła środek trwały i przyjęła do użytkowania. Wartość zakupionego środka trwałego wynosiła 120 000 zł. Amortyzacja wynosi 20 proc. i jest naliczona od czerwca. Firma zapłaciła w całości za zakupiony środek trwały. Stan początkowy środków pieniężnych kwota 100 000 zł; 1. WB - wpływ przyznanej dotacji na rachunek bankowy kwota 60 000 zł; 2. Zakup środka trwałego: 1) wartość netto kwota 120 000 zł, 3) wartość brutto kwota 147 600 zł; 3. OT – przyjęcie środka trwałego do użytkowania kwota 120 000 zł; 4. WB – zapłata za zakup środka trwałego kwota 147 600 zł; 5. Naliczenie amortyzacji kwota 12 000 zł (2000 zł/miesiąc x 6 miesięcy); 6. Zaksięgowanie równolegle do amortyzacji rozliczenia dotacji – dofinansowanie 50 proc., tj. 6000 zł [(2000 zł x 50 proc.) x 6 miesięcy]. Art. 48b ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości ( z 2013 r. poz. 330 ze zm.). Krajowy Standard Rachunkowości nr 1 „Rachunek przepływów pieniężnych” ( Min. Fin. z 2010 r. nr 6, poz. 25). Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL Kup licencję